Ankara merkezli Çevre Sağlıkçılar Eğitim ve Dayanışma Derneği (ÇEVSADER), son dönemde artan zehirlenme vakalarına dikkat çekerek Alüminyum Fosfit ve tarım ilaçlarıyla halk sağlığı alanında yapılan korsan ilaçlamalarla ilgili toplumsal uyarı ve yaptırım çağrısında bulundu.
ÇEVSADER tarafından yapılan açıklamada, yaşanan üzücü zehirlenme vakalarının temel kaynağının, yetkisiz kişi ve kuruluşların tarım ilaçlarını (fümigantları) kontrolsüzce konutlarda kullanması olduğu vurgulandı. Dernek, tehlikenin Sağlık Müdürlüklerinden izinli firmalardan değil, kayıt dışı çalışan “korsan” uygulamacılardan kaynaklandığının altını çizdi.
Sorun: Yanlış İlaç ve Yanlış Uygulayıcı
Yapılan açıklamada sorunun kaynağına inilerek şu ifadelere yer verildi:
”Son dönemdeki üzücü zehirlenme olaylarının temelinde, yetkisiz kişi ve kuruluşların ev ortamında kullanmaması gereken, son derece tehlikeli tarım ilaçlarını (özellikle Alüminyum Fosfit gibi fümigantları) kullanması yatmaktadır. Aynı zamanda halk sağlığı alanında yapılan ilaçlamalar bir sağlık hizmeti olduğundan internette kontrolsüz ve yanıltıcı reklamlarla tüketicinin aldatılması söz konusudur.”
Tehlikenin boyutları ise üç ana başlıkta sıralandı:
- Yanlış Madde: Tarım için ruhsatlı, öldürücü gücü yüksek ilaçların konutlarda kullanımı.
- Yanlış Uygulayıcı: Denetimsiz, bilgisiz ve korsan uygulamacıların bu maddelere ulaşması ve kullanması.
- Yasal Sonuçlar ve Güvence Eksikliği: Korsan uygulamacılar yakalandıklarında ağır para ve hapis cezaları ile karşı karşıya kalmaktadır. Buna karşın Sağlık Müdürlüğünden izinli firmalar düzenli denetlenmekte, eğitimli personel ve Sağlık Bakanlığı onaylı ürünlerle güvenli hizmet sunmaktadır.
ÇEVSADER’den 3 Maddelik Çözüm Paketi
Bu tür felaketlerin önlenmesi ve halk sağlığının korunması adına ÇEVSADER, ilgili kurumlara yönelik üç yapısal çözüm önerisi sundu:
- Tarım İlaçlarına Sıkı Kontrol (Tarım Bakanlığı): Yüksek riskli fümigantların satışı, takibi ve yasa dışı ticareti engellemek amacıyla sıkı kontrol altına alınmalıdır.
- Dijital Şeffaflık (Sağlık Bakanlığı): Vatandaşın yetkili firmayı ve ilacı ayırt edebilmesi için yetkili firma ve ürün listeleri mobil uygulama veya karekod sistemiyle kolay ulaşılır hale getirilmelidir.
- Reklam Sınırlaması (İletişim Kurumları): İlaçlama sektöründeki internet reklamlarına kısıtlama getirilmeli, vatandaş bu firmalara sadece Sağlık Bakanlığının güvenli listelerinden ulaşabilmelidir.
Ayrıca vatandaşı doğru yönlendirmek adına Sağlık Bakanlığı tarafından kamu spotu hazırlanması çağrısı yapıldı.
Vatandaş Ne Yapmalı? Hayat Kurtaran 4 Kriter
ÇEVSADER, vatandaşların kendilerini ve ailelerini korumaları için ilaçlama hizmeti almadan önce mutlaka sormaları gereken 4 zorunlu belgeyi açıkladı:
1. Uygulama İzin Belgesi: Firmanın Sağlık Bakanlığı’ndan alınmış geçerli tarihli Biyosidal Ürün Uygulama İzin Belgesi var mı?
2. Personel Sertifikası: İlaçlamayı yapan kişinin geçerli “Uygulayıcı Sertifikası” bulunuyor mu?
3. İlaç Ruhsatı: Kullanılacak ilaç, Sağlık Bakanlığı’ndan ruhsatlı biyosidal ürün mü? (Tarım ilacı veya ruhsatsız ürün kullanımına izin vermeyin!)
4. Ek-1 Formu ve Fatura: Hizmet sonrası, yapılan işlemi gösteren imzalı Ek-1 formu ve fatura talep edilmelidir.
”İhbar Etmek Toplumsal Sorumluluktur”
Açıklamanın sonunda vatandaşlara seslenen Çevre Sağlıkçılar; ev veya işyerlerinde Sağlık Bakanlığı’ndan izinli olmayan ürünlerin kullanıldığının tespit edilmesi durumunda, derhal İl Sağlık Müdürlüklerine ihbarda bulunulması gerektiğini hatırlattı.
Çevre Sağlığı Teknisyen ve Teknikerleri, “Görevimizi hassasiyetle yapmaya devam ediyoruz. Güvenliğiniz için lütfen doğru hizmeti talep edin ve yetkisiz uygulamacılara karşı uyanık olun” diyerek sözlerini noktaladı.
