Cumhurbaşkanlığı Programı’nda Liyakat Vurgusu: Sözlü Sınav Artık Sadece “Zorunlu” Hallerde
Kamuya personel alım süreçlerinde yıllardır tartışılan mülakat (sözlü sınav) uygulaması, Cumhurbaşkanlığı’nın 2026 Yıllık Programı ile köklü bir revizyona uğruyor. Program, kamu personel sisteminde objektif ölçütlerin ve liyakat ilkelerinin hakim olmasını temel hedef olarak belirledi.
Yeni dönemde sözlü sınavlar, yalnızca atanacak görevin niteliğinin zorunlu kıldığı unvanlar için uygulanacak. Bu kapsamda hangi unvanlarda mülakat yapılacağı yeniden belirlenecek ve kapsam ciddi şekilde daraltılacak.
Şeffaflıkta Devrim: Kurul Üyelerine Yeni Standartlar Geliyor
Tartışmaların ana odağı olan sınav kurulları da şeffaflık ve denetlenebilirlik açısından baştan sona düzenleniyor. Türkiye Gazetesi’nde yer alan bilgilere göre, sınav kurullarının tarafsızlığını ve denetlenebilirliğini artıracak düzenlemeler hemen yürürlüğe konulacak.
Beklenen Temel Düzenlemeler:
- Sesli/Görüntülü Kayıt Zorunluluğu: Denetlenebilirliğin sağlanması ve yargı süreçlerinde kanıt oluşturulabilmesi için sözlü sınavların sesli ve/veya görüntülü kayıt altına alınması zorunlu hale getirilebilir (Danıştay kararları doğrultusunda beklenen en kritik adım).
- Objektif Puanlama Kriterleri: Kurul üyelerinin puanlamasının tamamen kişisel kanaate dayanmaması için, sorulan soruların ve adayın yanıtlarının puanlanma kriterleri önceden şeffafça belirlenecek ve tutanaklara detaylı olarak geçirilecek.
- Kurul Tarafsızlığı: Adaylar ile kurul üyeleri arasında tarafsızlığa gölge düşürecek ilişkilerin (akrabalık, eski iş ilişkisi vb.) tespiti durumunda ilgili üyenin kuruldan çıkarılmasına yönelik katı kurallar getirilecek.
Görevde Yükselmede Yazılı Sınav Ağırlığı Artacak
Programdaki bir diğer önemli düzenleme, görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavlarını kapsıyor.
Yazılı-Sözlü Puan Ağırlıkları: Puanların hesaplanmasında kullanılan yazılı ve sözlü sınav ağırlıkları, işin niteliğine göre yeniden düzenlenecek. Bu kararla, büyük çoğunlukla yazılı sınav başarısının atama üzerindeki etkisinin artırılması ve böylece liyakat ilkesinin güçlendirilmesi bekleniyor.
Kamu İstihdamında Son Durum
Haziran 2025 itibarıyla kamuda toplam 5 milyon 289 bin kişi istihdam ediliyor. Bunun 3 milyon 474 bini kadrolu, 438 bini sözleşmeli ve 1 milyon 225 bini işçi statüsünde bulunuyor.
