Sağlık Bakanlığı’ndan Radyasyon Onkolojisi Hizmetlerine Yeni Düzenleme
16 Aralık 2025 – Sağlık Bakanlığı, Resmi Gazete’de yayımlanan “Radyasyon Onkolojisi Hizmetleri Yönetmeliği” ile tanı, teşhis ve tedavi amaçlı radyasyon onkolojisi klinik hizmetlerinin sunumu, planlanması ve denetlenmesine dair usul ve esasları güncelledi.
Yeni Yönetmelik, Sağlık Bakanlığı’na, üniversitelere ve özel hukuk tüzel kişilerine ait radyasyon onkolojisi hizmeti sunulan tüm sağlık tesislerini ve burada görev yapan personeli kapsıyor. Temel amaç, hizmetlerin kaliteli, verimli ve ülke genelinde dengeli bir şekilde sunulmasını sağlamak.
Yeni Merkezler İçin Planlama ve Ön İzin Şartı
Yönetmeliğe göre, radyasyon onkolojisi merkezlerinin açılışı ve yeni cihaz eklenmesi, Bakanlıkça yapılan planlama kapsamında değerlendirilecek ve ön izin alınması zorunlu olacak. Bu merkezlerin sadece hastane bünyesinde açılmasına izin verilecek.
Ön izin belgesi, alındığı tarihten itibaren iki yıl içinde faaliyet izin belgesi/ruhsat alınmazsa iptal edilecek.
Radyasyon onkolojisi hizmetleri için Nükleer Düzenleme Kurumu’na (NDK) yetkilendirme başvurusu yapılmadan önce Bakanlıktan ön izin alınması gerekecek.
Kapsamlı Cihaz ve Uygulama Sınıflandırması
Yönetmelik, merkezlerde kullanılabilecek cihazları ve uygulamaları ayrıntılı olarak sınıflandırıyor. Bu cihazlar arasında şunlar yer alıyor:
Kobalt kaynaklı tedavi cihazları.
Standart ve Helikal Doğrusal Hızlandırıcılar (LINAC).
MR-LINAC, PET-LINAC gibi hibrit tedavi cihazları.
Stereotaktik radyocerrahi/radyoterapi cihazları.
Brakiterapi ve İntraoperatif Radyoterapi (IORT) cihazları.
Parçacık radyoterapi sistemleri (Proton, karbon vb.).
Hipertermi ve kV tedavi cihazları.
Kan ışınlama cihazları ve dahili radyoaktif kaynak uygulamaları.
Konvansiyonel, BT ve MR simülasyon cihazları.
Personel Standartları ve Sorumluluklar
Merkezlerde hizmet kalitesini güvence altına almak amacıyla personel standartları netleştirildi:
Merkezlerde Merkez Sorumlusu (Radyasyon Onkolojisi Uzmanı) tam zamanlı görev yapacak.
Merkezlerde en az bir sağlık fizikçisi ve en az iki radyoterapi teknikeri görevlendirilecek.
Mesleğini serbest icra eden radyasyon onkolojisi uzmanları tarafından açılan merkezlerde, merkezin hissesinin en az %51’i radyasyon onkolojisi uzmanına ait olacak.
Radyasyondan Korunma Sorumlusu atanması zorunlu olacak ve bu kişi sadece bir merkezde görev yapabilecek.
Merkez sorumlusu; radyasyondan korunma, radyasyon güvenliği, kalite standartlarının sağlanması, personel eğitimi ve cihazların test/kalibrasyonları konusunda birinci derecede sorumlu olacak.
Radyasyondan Korunma ve Güvenlik Esasları
Yönetmelik, radyasyon güvenliği ve çalışanların sağlığını önceliyor:
Çalışanların radyasyon doz sınırları ile ilgili hususlarda NDK düzenlemeleri esas alınacak ve kişisel dozimetre kullanımı zorunlu olacak.
Kontrollü ve gözetimli alanlara giriş-çıkışlar NDK mevzuatına uygun olarak kontrol altında tutulacak.
Hamilelik şüphesi olan, hamile veya emziren personelin çalışma koşulları, embriyonun, fetüsün veya emzirilen çocuğun radyasyondan korunmasını sağlayacak şekilde düzenlenecek.
Denetim ve Yaptırımlar
Merkezler, yeni Yönetmelik ekinde yer alan Denetim Sorgu ve İdari Yaptırım Formu’nda belirtilen kriterlere göre denetlenecek. Denetim ekibi, biri radyasyon onkolojisi uzmanı olmak üzere en az üç kişiden oluşacak.
NDK tarafından verilen lisansın iptali veya sona ermesi durumunda cihazın faaliyeti durdurulacak, eksiklik üç ayda giderilemezse cihaz ruhsattan çıkarılacak. Tüm cihazlar için lisans alınamazsa ruhsat iptal edilecek.
Merkezde bulunması zorunlu personelin eksilmesi durumunda faaliyet iki yıla kadar askıya alınabilecek, bu süre sonunda eksiklik giderilmezse ruhsat iptal edilecek.
Faaliyet izin belgesi/ruhsat almadan hizmet vermek, belirtilen adres dışında hizmet sunmak veya yetkisiz personel çalıştırmak kesinlikle yasaklanmıştır.
Yönetmelik, 25 Nisan 2023 tarihli önceki yönetmeliği yürürlükten kaldırarak, radyasyon onkolojisi hizmetlerinde yeni bir dönem başlatmıştır.
