Sağlık Hizmetlerinde Reklam Yasak, Bilgilendirme Kuralları Netleşti!

Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik, sağlık sektöründeki tanıtım ve bilgilendirme faaliyetlerine katı kurallar getiriyor. Yönetmeliğin temel amacı, sağlık hizmet sunumunda örtülü veya açık reklam yapılmasını yasaklamak ve bilgilendirme faaliyetlerinin etik, bilimsel ve yasal sınırlar içinde yürütülmesini sağlamaktır.

Yönetmelik, sağlık meslek mensuplarını, özel sağlık kuruluşlarını ve uluslararası sağlık turizmi aracı kuruluşlarını kapsıyor.

Reklam Kesinlikle Yasak, Bilgilendirme Belirli Kurallara Bağlı!

Yönetmeliğin getirdiği en önemli ilkeler ve kısıtlamalar şunlardır:

Reklam Yasağı: Sağlık hizmeti sunumunda örtülü veya açık reklam yapmak ve yaptırmak kesinlikle yasaklanmıştır (Madde 5).
İzin Verilen Bilgilendirme Kapsamı: Tanıtım ve bilgilendirme, sadece tesisin/hekimin adres, iletişim, çalışma saatleri, uzmanlık dalları ve sağlığı koruyucu/geliştirici nitelikteki bilgilerle sınırlı olabilir (Madde 4, 5).
Bilimsel Kanıt Zorunluluğu: Doğruluğu bilimsel ve klinik olarak kanıtlanmamış, yerleşik tıbbi metot haline gelmemiş tedavi yöntemleri hakkında açıklama yapılamaz (Madde 5/ç).
Hasta Yorumları ve Teşekkür Paylaşımı Yasak: Sosyal medya ve diğer mecralarda hasta veya yakınının teşekkür ya da memnuniyet ifadeleri üzerinden reklam mahiyetinde paylaşım yapılamaz (Madde 5/e, 7/ğ).
Özendirme ve Pazarlama Faaliyetleri Yasak: Ücret, indirim, kampanya, promosyon, çekiliş ve hediye gibi pazarlama faaliyetlerine yer verilemez (Madde 5/l, 5/m).

Görsel İçerik ve Sosyal Medyada Yeni Kurallar

Sosyal medya ve internet yayıncılığına yönelik ciddi kısıtlamalar getirildi:

Onam Zorunluluğu: Hastaya ait görsel içeriklerin kullanılabilmesi için hastanın açık rızasının (Ek-1 Formu ile) alınması şarttır. Bu rıza, hiçbir şarta bağlanmaksızın her zaman geri çekilebilir (Madde 7/b, 7/c).
Teknolojik Değişiklik Yasak: Görsel içerikler üzerinde sonradan teknolojik değişiklik veya düzeltme yapılamaz (Madde 7/e).
Öncesi/Sonrası Görsellerine Şart: Tıbbi işlem öncesi ve sonrası görsellerin aynı ortam ve teknik şartlarda görüntülenmesi ve tarih belirtilmesi zorunludur (Madde 7/f).
Kullanıcı Etkileşimine Kapatma: Görsel paylaşımların yorum, beğeni ve yeniden paylaşım gibi kullanıcı etkileşimlerine kapatılması zorunludur (Madde 7/ğ).
Ameliyat Görüntüsü Paylaşılamaz: Tıbbi müdahale, girişim veya ameliyat esnasındaki hasta görüntüsü paylaşılamaz (Madde 7/h).
Uyarı İfadesi Zorunluluğu: Yurt içi tanıtımlarda kullanılan görsellerde, “Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.” uyarısının bulunması zorunludur (Madde 7/k).

Uluslararası Sağlık Turizmine Özel Düzenleme

Uluslararası sağlık turizmi için yurt dışı tanıtımlarında bazı istisnalar tanınmıştır:

Ayrı Platform Zorunluluğu: Yurt dışına yönelik tanıtımların, Türkçe hariç diğer resmî dillerde ayrı bir sosyal medya veya internet sitesi üzerinden yapılması zorunludur (Madde 8/a).
Sponsorlu Tanıtım İzni: Yurt dışına yönelik platformlarda, hedef kitlenin yurt dışı olarak seçilmesi ve Yönetmeliğe uygun olması şartıyla sponsorlu tanıtım yapılabilir (Madde 8/a, 8/d).
İndirim ve Kampanya Duyurusu: Uluslararası sağlık turizmi hizmeti sunanlar, yurt dışına yönelik tanıtımlarda indirim, kampanya ve rekabetçi fiyat duyurusu yapabilir (Madde 8/3).
Türkiye İçi Talep Oluşturma Yasağı: Türkiye’de yaşayan kişiler nezdinde talep oluşturmaya yönelik tanıtım kesinlikle yasaktır (Madde 8/c).

Denetim ve Yaptırımlar

Yönetmelik, denetim ve yaptırım süreçlerini de detaylandırıyor:

İl Değerlendirme Komisyonu: İllerde tanıtım ve bilgilendirme faaliyetlerinin mevzuata uygunluğunu değerlendirmek üzere Sağlıkta Bilgilendirme Tanıtım Faaliyetleri İl Değerlendirme Komisyonu kurulmuştur (Madde 10).
Denetim: Genel Müdürlük ve İl Sağlık Müdürlükleri, basın, yayın, sosyal medya ve internet siteleri üzerinden düzenli tarama ve denetim yapacaktır (Madde 11).
İdari Yaptırımlar: Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket eden sağlık tesisleri ve aracı kuruluşlar hakkında 3359 sayılı Kanun çerçevesinde idari yaptırımlar uygulanacak, suça konu fiiller için Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulacak ve aykırı içeriklere erişim engeli için başvurulabilecektir (Madde 12).

Kesinlikle Yasak Olan Görsel İçerikler ve Paylaşımlar

Yasaklı İçerik Kategorisi	Yönetmeliğe Göre Kısıtlamanın Detayı
Reklam ve Abartı İçeren Görseller	Sağlık tesisi veya meslek mensubunu tanıtım sınırını aşacak şekilde ön plana çıkaran, yanıltıcı, gerçeğe aykırı görseller (Madde 7/a).
Ameliyat Anı Görüntüleri	Tıbbi müdahale, girişim veya ameliyat esnasındaki hasta görüntüsü paylaşılamaz (Madde 7/h).
Mahrem Bölge Görselleri	Genel ahlak kurallarına aykırılık teşkil edecek şekilde vücudun mahrem bölgelerine ait görsel içerikler paylaşılamaz (Madde 7/ı).
Manipüle Edilmiş Görseller	Görsel içerikler üzerinde sonradan teknolojik değişiklik veya düzeltme uygulanamaz (Madde 7/e).
Hasta Memnuniyetinden Reklam Üretme	Hasta veya yakınlarının teşekkür veya memnuniyet ifadeleri üzerinden reklam mahiyetinde görsel paylaşım yapılamaz (Madde 7/ğ).
Kullanıcı Etkileşimine Açık Görseller	Paylaşılan görsellerin yorum, beğeni ve yeniden paylaşım gibi kullanıcı etkileşimlerine kapatılması zorunludur (Madde 7/ğ).
Sponsorlu/Ücretli Yayınlama	Görsel içerikli paylaşımlar, yazılı/görsel basın veya sosyal medya mecralarında sponsorlu olarak ya da ücret verilerek yayınlatılamaz (Madde 7/j).