Milyonlarca çalışanın “ikinci emeklilik hakkı” olarak tanıtılan ve kısa adı TES olan Tamamlayıcı Emeklilik Sigortasının ayrıntıları, Resmi Gazete’de yayımlanan 2026 Yılı Cumhurbaşkanı Yıllık Programı ile netleşti.
Bireysel Emeklilik Sistemi’nin (BES) zorunlu kardeşi olarak görülen ve emeklilik sonrası ikinci bir maaş imkânı sunması beklenen TES, çalışanların maaşlarında “zorunlu kesinti” dönemini başlatıyor.
TES’İN TEMEL AYRINTILARI VE 2026 HEDEFİ
- Yürürlüğe Giriş: Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi’nin, Orta Vadeli Program (OVP) kapsamında 2026 yılının ikinci çeyreği itibarıyla uygulamaya konulması hedefleniyor.
- Zorunlu Katılım: Düzenleme, yıllardır uygulanan gönüllü BES’ten farklı olarak, tüm çalışanların zorunlu katılımını öngörüyor. Cayma hakkı konusunda, mevcut Otomatik Katılım Sistemi’nden (OKS) farklı ve daha kısıtlı bir yapının olması bekleniyor.
- Kesinti Oranları (Üçlü Katkı Modeli):
- Çalışan Katkısı: Her ay net maaşlardan yüzde 3 oranında zorunlu kesinti yapılacak.
- İşveren Katkısı: Çalışandan yapılan kesintiye ek olarak işverenden de asgari olarak yüzde 3 oranında katkı payı alınacak. (Kaynaklarda işveren katkısının %1 olarak geçtiği durumlar da bulunmakla birlikte, genel beklenti çalışan katkısıyla aynı oranda olması yönündedir.)
- Devlet Katkısı: Toplanan prime tıpkı BES’te olduğu gibi yüzde 30 oranında devlet desteği sağlanacak.
- İkinci Emeklilik Maaşı: TES, Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan (SGK) tamamen ayrı, ikinci basamak bir emeklilik sistemi olarak çalışacak. Emekliler, SGK’dan aylıklarını almaya devam ederken, TES birikimleri kendilerine ek/tamamlayıcı bir ödeme imkânı sunacak.
- Sistemde Kalma Şartı: Programdan çıkış için en az 10 yıl sistemde kalma şartı aranacak. Birikimleri kullanabilmek için ise kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş şartının sağlanması bekleniyor.
- Kısmi Çekim Hakkı: Doğum, hac ibadeti, askerlik gibi özel durumlarda belirli oranlarda sistemden kısmi para çekme hakkı tanınacak.
KIDEM TAZMİNATI İLE BİRLEŞME VE İŞÇİ HAKLARI
TES’in en kritik başlıklarından biri, kıdem tazminatı ile birleştirilecek olmasıdır. Bu entegrasyon ile:
- Tazminat Garantisi: Çalışanların işten nasıl ayrılırsa ayrılsın (istifa dahil), kıdem tazminatı haklarının garanti altına alınması ve birikimlerin güvencesinin devlet olması hedefleniyor.
- Karma Model: Kıdem tazminatı için her ay brüt maaşın yüzde 8.33’üne denk gelen ödeme yapılıyor. Yeni “Karma Sistem”de, bu oranın bir kısmı (örneğin %5.33’ü) kıdem tazminatı karşılığı, kalan kısmı ise (%3’ü) işveren katkısı olarak TES fonuna aktarılacak.
- Birikimin Taşınması: Çalışan iş değiştirdiğinde dahi birikimini yeni iş yerine taşıyabilecek.
