SOSYAL HAKLARDA YENİ DÖNEM:
Doğum İzinleri Uzadı, Dijital Dünyaya “Yaş” Sınırı Geldi!
ANKARA – TBMM tarafından kabul edilen ve 1 Mayıs 2026 itibarıyla Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7578 sayılı Kanun ile Türkiye’nin sosyal hizmet altyapısı ve çalışma hayatı köklü bir değişime uğradı. Yeni düzenlemeyle annelerin doğum sonrası izinlerinden internetteki oyun platformlarına kadar pek çok alanda kritik adımlar atıldı.
Annelere ve Koruyucu Ailelere Müjde: İzinler Artırıldı
Yeni kanunla 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 4857 sayılı İş Kanunu’nda yapılan değişikliklerle:
Doğum İzni İkiye Katlandı: Doğumdan sonraki 8 haftalık analık izni süresi 16 haftaya çıkarıldı. Böylece toplam izin süresi 16 haftadan 24 haftaya yükselmiş oldu.
Koruyucu Ailelere İzin Hakkı: İlk kez getirilen düzenlemeyle, koruyucu aile olan memur ve işçilere, çocuğun teslim edildiği tarihten itibaren 10 gün izin verilecek.
Geçmişe Dönük Hak: 1 Nisan 2026’dan sonra doğum yapan ve henüz 24 haftalık süreyi doldurmamış olan anneler, 10 iş günü içinde başvurmaları halinde ek 8 haftalık izinden yararlanabilecek.
Dijital Dünyada “15 Yaş” Koruması
İnternet ortamına yönelik düzenlemeler, çocukların güvenliğini merkeze alıyor:
Sosyal Medya Sınırı: Sosyal ağ sağlayıcıları artık 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak. Yaş doğrulaması yapılması zorunlu hale gelirken, 15 yaş üstü çocuklar için de özel ayrıştırılmış hizmetler sunulacak.
Oyunlara Derecelendirme: Dijital oyun platformları, oyunları yaş kriterlerine göre derecelendirmek zorunda kalacak. Derecelendirilmeyen oyunlar en yüksek yaş sınırıyla sunulabilecek.
Ebeveyn Denetimi: Hem sosyal ağlar hem oyun platformları; harcama kontrolü, süre sınırı ve hesap ayarlarını içeren “ebeveyn kontrol araçları” sunmakla yükümlü kılındı.
Çocuk Hizmetlerinde “İhtisaslaşma” ve Güvenlik
Sosyal Hizmetler Kanunu’nda yapılan tanımlarla çocuk bakım modelleri modernize edildi:
Yeni Kuruluşlar: “İhtisaslaştırılmış Çocuk Evleri Siteleri” ve “Çocuk Koruma İlk Müdahale Merkezleri” gibi ihtisaslaşmış birimler kuruluyor.
Merkezi İzleme: Tüm sosyal hizmet kuruluşları, Bakanlık bünyesinde kurulan Merkezî İzleme Sistemi ile yazılım destekli kamera sistemleriyle 24 saat kesintisiz denetlenecek.
Çalışma Yasağı: Cinsel istismar, uyuşturucu ve kasten öldürme gibi suçlardan hüküm giyenlerin; okul, yurt, kreş, oyun evi ve internet kafe gibi çocukların yoğun bulunduğu yerlerde çalışması ve işletmecilik yapması tamamen yasaklandı.
Darülaceze Kabuğundan Çıkıyor
Osmanlı’dan miras kalan Darülaceze Nizamnamesi’nde yapılan değişiklikle, kurumun sadece İstanbul ile sınırlı olan hizmet alanı tüm Türkiye’ye ve yurt dışına yayıldı. Ayrıca Darülaceze artık gıda bankacılığı yapabilecek ve aşevleri kurabilecek.
Ekonomik Destekler ve İstihdam
Koruyucu Ailelere Sigorta Desteği: Koruyucu ailelerin isteğe bağlı sigorta primleri, belirli şartlar altında devlet tarafından karşılanmaya devam edecek.
Sosyal ve Ekonomik Destek (SED): İhtiyaç sahibi ailelere çocuklarının bakımı için yapılan SED ödemeleri 25 yaşına kadar (yükseköğrenim şartıyla) uzatılabilecek.
Kamuda İstihdam: Sosyal hizmet modellerinden yararlanarak reşit olan gençler için kamuda ayrılan binde birlik istihdam hakkının şartları netleştirildi.
Bu düzenlemelerin bir kısmı bugün itibarıyla, dijital mecralara yönelik bazı maddeler ise 6 ay sonra yürürlüğe girecek.
