Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş, köşesinde 2026 Kurban Bayramı öncesi milyonlarca çalışanı ilgilendiren kritik yasal hakları kaleme aldı. Karakaş, “Alın teri kurumadan çalışanın hakkını veriniz” düsturunu hatırlatarak, özel sektördeki bayram mesaisi karmaşasına son noktayı koydu.
İdari İzin Özel Sektörü Bağlıyor mu?
İsa Karakaş’ın analizine göre; Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından kamu çalışanları için ilan edilen 9 günlük idari izin, özel sektörü hukuken bağlamıyor. Özel sektör işvereni dilerse bu süreyi yıllık izin veya telafi çalışmasıyla birleştirebilir ancak Karakaş’ın vurguladığı üzere, taraflar arasında iyi niyet ve diyalog esastır.
Karakaş Uyardı: “Muvafakatname Yoksa Zorlama Yok”
Yazısında “eski tabirle muvafakatname” yani işçi onayının önemine dikkat çeken Karakaş, şu kritik uyarılarda bulundu:
-
İşten Çıkarma Sebebi Olamaz: İş sözleşmesinde aksine bir hüküm yoksa, bayramda çalışmayı reddeden işçi haklı sebeple işten çıkarılamaz.
-
Tazminat Hakkı: Onayı olmadan bayramda işe gelmediği için çıkarılan işçi, kıdem tazminatını alabilir.
-
Onay İptali: İşçi onay vermiş olsa dahi, 30 gün önceden yazılı bildirimle bu kararından dönebilir.
Hesap Makinesi Şaşmaz: Çifte Yevmiye Formülü
Ünlü yazar, bayramda çalışan emekçinin kazancını “bir koyup iki almak” olarak tanımlıyor. Karakaş’ın köşe yazısında yer verdiği o hesaplama:
-
Net Kazanç: Bayram günü çalışan işçi, o günün ücretine ek olarak bir günlük tam ücret daha (çifte yevmiye) alır.
-
Örnek Tablo: Günlük net ücreti 4.000 TL olan bir mühendis, bayram mesaisi yaptığı her gün için 8.000 TL hak eder. 4,5 günlük bayram maratonunda tam mesai yapan bir çalışanın maaşına, 18.000 TL ilave ödeme yansır.
“İzin Değil, Ücret Şart!”
İsa Karakaş, yasaların oldukça net olduğunu belirterek işverenleri uyarıyor: Bayram mesaisinin karşılığı izinle geçiştirilemez. Kanunen bu çalışmanın karşılığı yalnızca para ile ödenmelidir. Ayrıca bu ödemeler SGK matrahını artırarak çalışanın gelecekteki emekli maaşına da “müspet” bir katkı sağlar.
Fazla Mesai ve Faiz Hakkı
Eğer bayram çalışması haftalık 45 saati aşarsa, çifte yevmiyeye ek olarak %50 zamlı fazla mesai ücreti de devreye girer. Karakaş, emekçinin alın terinin geciktirilmemesi gerektiğini, ödemelerin en geç maaş gününde yapılması gerektiğini hatırlatıyor. Aksi halde işçinin faiz talep etme hakkı doğuyor.
Hülasa; İsa Karakaş’ın da belirttiği gibi, bayramda çalışmak bir fedakârlıktır ve bu fedakârlığın karşılığı hem kanunla sabit hem de vicdanla kaimdir.
